Innovatie die waterkwaliteit een stem geeft

Waterkwaliteit is een onderwerp dat steeds vaker het nieuws haalt en waarbij de urgentie alleen maar groter wordt. Met de naderende KRW-deadline neemt de druk toe: de kwaliteit van ons water moet omhoog. Het is een complex vraagstuk dat ons allemaal raakt. Maar iedereen kan bijdragen. Ermi van Oers, founder van Biodesignstudio Nova Innova, maakt met POND het onzichtbare zichtbaar. Door water een stem te geven, hoopt ze dat gevoel en emotie worden omgezet in actie.

De lichtbollen van POND in Diergaarde Blijdorp ©Nova Innova

Kruisbestuiving

Nova Innova is een biodesignstudio die natuur, wetenschap en design samenbrengt. Daarbij vormt de natuur niet alleen een inspiratiebron, maar ook de oplossing: POND (Power of Nature-based Design), is een oplossing die laat zien hoe natuurlijke processen, in dit geval bacteriën die elektriciteit opwekken tijdens het afbreken van organisch materiaal, kunnen bijdragen aan het probleem rondom waterkwaliteit. Ermi: “Moeder Natuur heeft miljarden jaren kennis opgebouwd. Als we haar processen benutten én goed voor het water zorgen, kunnen we veel meer bereiken dan we ons bewust zijn. Vanuit dat idee is POND ontstaan.”

Het water krijgt een stem

POND bestaat uit drijvende halve bollen die functioneren als microbieel brandstofcelsysteem: bacteriën breken organisch materiaal af en wekken daarbij elektriciteit op, waarmee de bollen zichzelf verlichten. Sensoren meten elke dag de waterkwaliteit, waarna de lichtkleur direct laat zien hoe het water ervoor staat: groen/blauw voor gezond water, oranje/rood voor water dat uit balans is.

“Met POND creëren we waterbewustzijn,” zegt Ermi. “De continue metingen maken verstoringen zichtbaar, zodat we sneller kunnen handelen.”

De data worden weergegeven in een digitaal platform dat niet alleen meetwaarden toont, maar ook uitlegt wat het water nodig heeft. Zo wordt data vertaald naar actie.

Één van de levende domes van POND ©Nova Innova

Van idee naar uitvoering in proeftuin Diergaarde Blijdorp

Zes jaar geleden ontstonden de eerste ideeën voor POND. Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard (HHSK) en VPdelta, het innovatieprogramma klimaatadaptatie van de TU Delft, sloten als een van de eerste partners aan om mee te ontwikkelen. In vier jaar tijd groeide POND uit van concept tot werkend prototype.

In VPdelta proeftuin Diergaarde Blijdorp werd de POND-installatie voor het eerst in de praktijk getest. Zo werden kinderziektes eruit gehaald en ondervonden wat voor onderhoud POND nodig heeft. De testperiode bewees onder andere dat de cellen het onder alle weersomstandigheden blijven doen. Zo deed het licht het ook in de winter, ondanks dat bacteriën dan een veel lagere activiteit hebben.

Praktische onderdelen werden verbeterd. Zo bleken eerdere kurkendrijvers af te brokkelen en stapte Nova Innova over op een duurzamer type kurk waarop zelfs waterplanten groeien, wat weer bijdraagt aan de waterkwaliteit.

“Blijdorp was de perfecte testlocatie,” vertelt Ermi, “Het is in de natuur, maar wel beveiligd. Hier konden we bewijzen dat POND zelfs na twee jaar nog steeds stabiel functioneert.”

Na de succesvolle testperiode werd het concept verder verfijnd in samenwerking met onder andere Deltares, In-lite en Southampton University.

Eerste opstelling POND in Diergaarde Blijdorp ©Robèrt Kroonen

Op zoek naar pilots

Naast de tests in Diergaarde Blijdorp, ligt POND inmiddels op verschillende locaties, waar telkens nieuwe inzichten worden opgedaan. Met steun van Rotterdams WeerWoord is POND sinds 29 januari ook in het water van de campus op de Erasmus Universiteit te vinden. Ellen van Schoten, vicevoorzitter van het College van Bestuur van de EUR: “We hebben ambitieuze plannen om de biodiversiteit van onze campus te vergroten. De vijver is daar een belangrijk onderdeel van. Dankzij de aanleg van een natuuroever en nieuwe begroeiing ontstaat er volop leven. Met POND kunnen we de resultaten daarvan letterlijk gaan terugzien, en dan ziet het er ook nog eens sprookjesachtig uit.”

POND in de vijver van de EUR campus ©Brian Lubking

Ook zijn er sinds kort pilots in Delft bij Deltares en Utrecht in het Griftpark. In Delft wordt vooral doorontwikkeld op sensor gebied en in Utrecht, en binnenkort ook Amsterdam, op communicatie en gedragsverandering. Daarnaast worden ook microbiële brandstofcellen ontwikkeld voor brak water, zodat POND op het Oostvoornse meer kan dobberen bij fieldlab Westvoorne. Nieuwe locaties leveren altijd nieuwe lessen op.

“Met elke pilot testen we iets nieuws. Door te doen, leer en ontwikkel je het snelst.”

Nova Innova is op dit moment op zoek naar meer pilotlocaties die POND willen inzetten én financieel ondersteunen, bij voorkeur in diverse soorten water waar je naar zowel technische als communicatieve aspecten kunt kijken. Heb jij een passende plek in gedachte? Neem dan direct contact op met Ermi van Oers (ermi@novainnova.com).

Heb je een onderzoeksvraag of idee dat bijdraagt aan betere waterkwaliteit of wil je iets testen op een van onze proeftuinen? Neem dan contact op met programmamanager VPdelta Lindsey Schwidder.

Meer over POND

Meer over proeftuin Diergaarde Blijdorp