Rator: de veelbelovende warmtepomp-aangedreven radiator
Je overweegt een warmtepomp. Bij het inlezen kom je erachter dat je dan niet alleen je oude cv-ketel moet vervangen, ook je isolatie moet op orde zijn. En vergeet ook zeker niet de vloerverwarming, want een elektrische warmtepomp werkt met lage aanvoertemperatuur. Je huidige radiatoren zijn dus ongeschikt.
Hier liep Gijs-Jan Moest tegenaan toen hij als adviseur woningeigenaren en mkb advies gaf over verduurzaming. Voor je het weet ben je een verbouwing en tienduizenden euro’s verder. Gijs-Jan: “Ik heb geen technische achtergrond, maar wel technisch inzicht. Toen ik leerde over het peltierelement dacht ik, hier zit een businesscase in.”
Betaalbaar verduurzamen
Het idee voor Rator ontstond al snel: een slimme booster-convectorradiator die verwarmt met lage aanvoertemperaturen. Vloerverwarming installeren, wat duur is en een hoop gedoe geeft, is niet meer nodig. Overgaan op elektrische warmte wordt haalbaar en betaalbaar voor iedereen. Een mooie oplossing voor bijvoorbeeld woningcorporaties die zoeken naar een betaalbare manier om woningen te verduurzamen zonder ingrijpende verbouwingen.
Installateurs waren in eerste instantie sceptisch: het peltierelement staat bekend als inefficiënt. Ook Gijs-Jan twijfelde in het begin, toen zijn eerste testopstelling zowel de lucht als het water opwarmde. Toch bleek iets anders te spelen: de radiator presteert goed wanneer hij “zacht” draait. Door een constante, milde onttrekking van warmte aan het cv-water – maar hoger dan bij passieve afgiftesystemen – gaat het water kouder terug naar de warmtepomp, waardoor die efficiënter draait. Zo wordt een lagere aanvoertemperatuur wél effectief.
Testen in een realistische omgeving
Het prototype van de Rator is ongeveer een jaar getest in DreamHûs. Volgens Gijs-Jan ging het met ups en downs: “We hebben brandjes geblust met wifi-ontvangst, het automatisch opstarten van de Raspberry Pi en een ventilator die niet lekker liep. Heel leerzaam om daar in een realistische setting tegenaan te lopen. Gelukkig hadden we goed contact met de bewoner en konden we regelmatig naar binnen om te sleutelen.”
In die periode kwamen er verrassende inzichten naar voren. Zo bleek dat de cv-ketel in DreamHûs overgedimensioneerd was en pendelde: de aanvoertemperatuur was niet constant. Ook in een geconditioneerde testomgeving bij een installateur bleek dit het geval. Een les dat de radiator in verschillende omstandigheden stabiel moet kunnen presteren. “Elke woning is anders. Je moet zorgen dat je apparaat zich aanpast aan de omgeving, niet andersom”, zegt Gijs-Jan. Een onverwacht hoogtepunt: in het magazijn van de installateur, een ruimte van 600 kubieke meter, kreeg één enkele Rator de temperatuur binnen drie dagen naar 22 graden.
“Door het pendelen hebben we nog geen betrouwbare meetresultaten, daarvoor is een constante aanvoertemperatuur naar de radiator nodig. We zijn nog aan het puzzelen hoe we zeker weten dat de meetresultaten betrouwbaar zijn, maar we zitten op de juiste weg. Het systeem draait stabiel.”
Hulp van TU Delft studenten
Twee groepjes studenten Industrieel Ontwerpen gingen voor het vak ‘Products Now’ aan de slag met het ontwerp van de Rator, vertelt Gijs-Jan: “Een groepje is met het huidige principe aan de slag gegaan om te kijken of het ontwerp klaar is voor productie. Het andere groepje heeft ervoor gekozen om het ontwerp aan te passen en er een passieve radiator van te maken met ventilatiefunctie. Welke weg we ook kiezen, beide groepjes konden de kosten behoorlijk drukken en hebben een slag gemaakt in de efficiëntie van de afgifte. Heel leerzaam als ineens tien ingenieurs aan je ontwerp sleutelen.”
De volgende stap
Het team is inmiddels uitgebreid van alleen Gijs-Jan naar acht personen. De komende periode staat in het teken van het verbeteren van het technisch ontwerp en testen op grotere schaal: “We hebben dit jaar een mooi bedrag aan subsidie en financiering opgehaald. Daarmee produceren we nu 25 apparaten. Een deel komt in DreamHûs op The Green Village te hangen. Het andere deel gaat naar Friesland, waar Bouwgroep Dijkstra Draisma, onderdeel van het DreamHûs-consortium, de radiatoren plaatst bij renovatieprojecten. Als dat allemaal goed gaat is het tijd voor de productie van de eerste 2000 radiatoren voor de markt.”
Lees meer over Rator.
